ΜΑΡΚΟΥ ΜΠΟΤΣΑΡΗ 14

73135 ΧΑΝΙΑ

ΤΗΛ. 28210 88999

FAX. 28210 86606


Ξεχάσατε τα στοιχεία σας;,
e-learning > e-κπαιδευτείτε > 16.3 Ο έλεγχος των ελαστικών
16.3 Ο έλεγχος των ελαστικών

16.3 Ο έλεγχος των ελαστικών.

 

α) Τα ελαστικά.

Τα ελαστικά του αυτοκινήτου παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της πορείας του οχήματος, επειδή είναι η μόνη επαφή ανάμεσα στο δρόμο και στο όχημά σας. Γι’ αυτό η καλή κατάσταση και η σωστή πίεσή τους είναι σημαντικά.

 

β) Η κατασκευή των ελαστικών.


 

 

(α)

(β)  

Σχ. 16.8
(α) Ελαστικό χωρίς αεροθάλαμο (tubeless). (β) Ελαστικό με αεροθάλαμο.

 

Τα περισσότερα σύγχρονα οχήματα είναι εξοπλισμένα με ελαστικά χωρίς αεροθάλαμο, γνωστά ως «tubeless» (σχ. 16.8α) Ο δεύτερος γνωστός τύπος ελαστικών είναι αυτός με αεροθάλαμο (σαμπρέλα) (σχ. 16.8β). Σε περίπτωση που τρυπήσει το ελαστικό, πρέπει να το επισκευάσετε ή να το αντικαταστήσετε.

Μην επισκευάζετε ποτέ ένα ελαστικό χωρίς αεροθάλαμο (tubeless) βάζοντάς του αεροθάλαμο (δηλ. σαμπρέλα), επειδή υπάρχει κίνδυνος να τρυπήσει (να κλατάρει).

 

γ) Οι τύποι των ελαστικών.

 

Σχ. 16.9
Δομή λινών ακτινωτού ελαστικού (radial).

 

Στην Ευρώπη, η πλειονότητα των οχημάτων είναι εξοπλισμένη με ελαστικά με ακτινωτά λινά (radial) (σχ. 16.9).

 

 

Σχ. 16.10
Δομή λινών σταυρωτού ελαστικού (bias - belted).

 

Τα ελαστικά με σταυρωτά λινά (bias-belted) χρησιμοποιούνται κυρίως στη Βόρεια Αμερική (σχ. 16.10).

 

 
(α) (β)  

Σχ. 16.11
Τοποθέτηση ελαστικών στο αυτοκίνητο.

 

Προφυλάξεις:

— Πρέπει πάντα να τοποθετείτε ελαστικά όμοια (ακτινωτά ή σταυρωτά) στον ίδιο άξονα (σχ. 16.11α).

— Είναι προτιμότερο να τοποθετήσετε τέσσερα όμοια ελαστικά. Εάν δεν γίνει έτσι, τα ακτινωτά ελαστικά πρέπει να τοποθετηθούν πίσω (σχ. 16.11β).

 

δ) Το ανάγλυφο των ελαστικών.

 

Όταν αναφερόμαστε στο ανάγλυφο των ελαστικών εννοούμε τη μορφή (αυλακώσεις) του πέλματος των ελαστικών. Το ανάγλυφο ποικίλλει ανάλογα με το είδος και την εταιρεία κατασκευής των ελαστικών.

Ο κύριος ρόλος αυτών των αυλακώσεων είναι να διώχνουν το νερό όταν το όχημα κινείται σε βρεγμένο οδόστρωμα. Στα λάστιχα για το χιόνι το ανάγλυφο είναι μεγαλύτερο και βαθύτερο.

Όσο πιο πολύ χρησιμοποιημένο είναι ένα ελαστικό, τόσο πιο αδύναμη είναι η πρόσφυσή του στο οδόστρωμα κυρίως στη βροχή.

Το ελάχιστο επιτρεπόμενο βάθος των εγκοπών των ελαστικών (σύμφωνα με τη νομοθεσία), είναι 1,6 mm. Για τον έλεγχο του βάθους αυτού γίνονται μετρήσεις του σε τέσσερα ομοιόμορφα κατανεμημένα σημεία στην επιφάνεια του ελαστικού. Πάντως, τα σύγχρονα ελαστικά φέρουν δείκτες φθοράς που αποτελούνται από προεξοχές στο βάθος των εγκοπών τους και σας προειδοποιούν πότε αυτό το όριο κοντεύει να ξεπερασθεί. Αυτοί οι δείκτες φθοράς εντοπίζονται από τα αρχικά γράμματα TWI ή ένα βέλος στην πλευρά.

Να γνωρίζετε ότι αυτό το νόμιμο όριο των 1,6 mm είναι πραγματικά και το ελάχιστο αποδεκτό για την ασφάλειά σας. Εάν το βάθος των αυλακώσεων μειωθεί περισσότερο τότε τα ελαστικά σας δεν θα είναι πια ικανά να απομακρύνουν τη μεγάλη ποσότητα νερού που απαιτείται, όταν κινείσθε με αυξημένη ταχύτητα. Οφείλετε να λαμβάνετε υπόψη σας ότι τα φθαρμένα ελαστικά, σε συνθήκες βροχής, αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο, που προέρχεται από υδρολίσθηση.

Για καλύτερο «κράτημα» του οχήματος στο δρόμο, σας συνιστούμε να τοποθετείτε στον ίδιο άξονα ελαστικά που έχουν διαφορά στο βάθος των εγκοπών μικρότερη από 5 mm. Στην περίπτωση που βρεθείτε σε τέτοια κατάσταση (π.χ. μετά από τρύπημα ελαστικού και ενώ ο εφεδρικός τροχός βοηθείας (ρεζέρβα) είναι καινούργιος αλλά τα υπόλοιπα ελαστικά είναι χρησιμοποιημένα περισσότερο από το 50 % της ζωής τους), να οδηγείτε με μειωμένη ταχύτητα και να επισκευάσετε τον αρχικό τροχό το ταχύτερο δυνατό.

 

ε) Τα πλευρικά τοιχώματα των ελαστικών.

 

Σχ. 16.12
Ελαστικό με πλευρικό σχίσιμο.

 

Δεν πρέπει να οδηγείτε με ελαστικά των οποίων οι πλευρές είναι παραμορφωμένες ή σχισμένες, επειδή είναι πολύ επικίνδυνο (σχ. 16.12). Κυρίως ο κίνδυνος να σκάσουν ή να ξεφουσκώσουν είναι μεγάλος.

Τα πλευρικά τοιχώματα μπορούν να καταστραφούν μετά από κάποια πρόσκρουση στα πεζοδρόμια.

 

στ) Σήμανση των ελαστικών.

 


(α)

Σχ. 16.8
(α) Ελαστικό χωρίς αεροθάλαμο (tubeless)

 

Η/C x 100 = 70
(βλ. σχ. 16.8α)

 

Στην πλευρική επιφάνεια των ελαστικών είναι σημειωμένα με συντομογραφίες και αριθμούς τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ελαστικού.

 

Σχ. 16.13
Σήμανση ελαστικού.

 

Παράδειγμα: 185/70 R 13 86 Τ TUBELESS M+S (σχ. 16.13).

185: ονομαστικό πλάτος σε mm (χιλιοστά).

70: σειρά ή ονομαστική σχέση μεταξύ ύψους (Η) προς πλάτος (C) ελαστικού.

R: ελαστικό ράντιαλ (με ακτινική πλέξη).

13: διάμετρος της ζάντας μετρούμενη σε ίντσες (1 ίντσα = 25,4 mm).

86: δείκτης που δείχνει την ικανότητα μέγιστου φορτίου (530 kg).

Τ: δείκτης που δείχνει τη μέγιστη ταχύτητα (190 km/h).

TUBELESS: ελαστικό χωρίς αεροθάλαμο.

Μ+S: ελαστικό κατάλληλο για χιόνια.

 

Επίσης υπάρχει ένας τριψήφιος αριθμός από τον οποίο προκύπτει η εβδομάδα και το έτος παραγωγής του συγκεκριμένου ελαστικού π.χ. 359 που σημαίνει 35η εβδομάδα του έτους 1999.

 

ζ) Η ζυγοστάθμιση και η ευθυγράμμιση των ελαστικών.

Μια άσχημη ζυγοστάθμιση ενός τροχού προκαλεί κραδασμούς στο τιμόνι από μια ορισμένη ταχύτητα και πάνω. Αυτό το φαινόμενο, εκτός του ότι είναι δυσάρεστο, μπορεί να καταστρέψει το σύστημα διευθύνσεως.

Η άσχημη ευθυγράμμιση των τροχών μπορεί παράλληλα να προκαλέσει κραδασμούς στο τιμόνι. Επί πλέον το όχημα «τραβάει» προς τα αριστερά ή προς τα δεξιά και τα λάστιχα παρουσιάζουν ανόμοια φθορά.

Για τη σωστή ζυγοστάθμιση και ευθυγράμμιση πρέπει να εμπιστευθείτε ένα ειδικό συνεργείο που έχει τον απαραίτητο εξοπλισμό.

 

η) Η πίεση των ελαστικών.

 

Για κάθε είδος οχήματος και για κάθε τύπο ελαστικών ο κατασκευαστής των ελαστικών και ο σχεδιαστής του οχήματος καθορίζουν κυρίως δύο τιμές πιέσεως, για την πλήρωσή τους με αέρα:

— Μία για τη συνήθη χρήση.

— Μια άλλη για κυκλοφορία με πλήρες φορτίο.

 

Αυτές οι συστάσεις ισχύουν για κρύα ελαστικά, δηλαδή όταν τα ελαστικά έχουν κινηθεί με χαμηλή ταχύτητα και σε απόσταση μικρότερη από 5 km. Στην περίπτωση των ήδη θερμών ελαστικών, πρέπει να αυξήσετε αυτές τις πιέσεις κατά 0,3 bar περίπου. Τα πίσω ελαστικά έχουν υψηλότερη πίεση από τα μπροστινά (εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις για ορισμένα οχήματα).

Κάποια μείωση της πιέσεως σε ένα από τα ελαστικά (ή σε περισσότερα) χαλάει την ισορροπία του οχήματος. Παρόλα αυτά στην καθημερινή χρήση μπορεί να μην αντιληφθείτε αυτό το πρόβλημα. Για το λόγο αυτό πρέπει να ελέγχετε συχνά τα ελαστικά σας:

 

Σχ. 16.14
Έλεγχος πιέσεως ελαστικών.

 

— Ο οπτικός έλεγχος των τεσσάρων τροχών, πριν να επιβιβασθείτε σας επιτρέπει να εντοπίσετε τις σοβαρές ανωμαλίες.

— Ο μηνιαίος έλεγχος της πιέσεως με ένα μανόμετρο επιτρέπει την επιβεβαίωση της σωστής τιμής της πιέσεως (σχ. 16.14).

 

Μην ξεχνάτε επίσης να ελέγχετε τον βοηθητικό τροχό (ρεζέρβα) και να τον φουσκώνετε στην ανώτατη δυνατή πίεση. Έτσι θα μπορείτε, αν χρειασθεί, να μειώσετε την πίεσή του εάν πρόκειται να αντικαταστήσετε έναν τροχό.

 

(α) (β)

(γ)

Σχ. 16.15

(α) Ελαστικό με πίεση μικρότερη της συνιστώμενης. (β) Ελαστικό με σωστή πίεση. (γ) Ελαστικό με πίεση υψηλότερη της συνιστώμενης.

 

– Κίνδυνοι σε περιπτώσεις πιέσεως κατώτερης από εκείνη που συνιστάται (σχ. 16. 15α).

• Υπερβολική θέρμανση.

• Παραμόρφωση των πλευρικών τοιχωμάτων των ελαστικών.

• Αυξημένη κατανάλωση καυσίμων.

 

– Κίνδυνοι σε περιπτώσεις πιέσεως ανώτερης από εκείνη που συνιστάται (σχ. 16.15γ).

• Μείωση της προσφύσεως.

• Αυξημένη φθορά των αποσβεστήρων κραδασμών (αμορτισέρ) και μείωση της αποτελεσματικότητας του ελαστικού.

• Γρήγορη φθορά του πέλματος του ελαστικού.

 

θ) Η αλλαγή του τροχού.

Σε περίπτωση ρήξεως του ελαστικού (κλατάρισμα), ακινητοποιήστε γρήγορα το όχημά σας σε σταθερό έδαφος και, κυρίως, εκτός της κυκλοφορίας.

 

Σχ. 16.16
Σήμανση ακινητοποιήσεως αυτοκινήτου για αλλαγή ελαστικού.

 

Καταστήστε το όχημά σας ορατό από τους άλλους με χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης (αλάρμ) και με το προειδοποιητικό τρίγωνο (σχ. 16.16). Δέστε το χειρόφρενο, βάλτε την 1η ταχύτητα. Αν χρησιμοποιήσετε κάποια σφήνα, τοποθετήστε την κάτω από τον τροχό, που βρίσκεται στην αντιδιαμετρική θέση από το σημείο ανυψώσεως.

 

 

Σχ. 16.17
Αφαιρέστε το κάλυμμα της ζάντας και ξεσφίξτε ελαφρά τα μπουλόνια.

Σχ. 16.18
Επαρκής ανύψωση οχήματος με το γρύλο, για αντικατάσταση τροχού.
 

 

Αφαιρέστε το κάλυμμα της ζάντας. Ξεσφίξτε ελαφρά τα περικόχλια (παξιμάδια) του τροχού προτού σηκώσετε το όχημα (σχ. 16.17). Εάν το έδαφος δεν είναι αρκετά σταθερό και υπάρχει ο κίνδυνος να λυγίσει ο γρύλος ή να καταστραφεί, τοποθετήστε κάποια σανίδα ή κάποια πλατιά πέτρα για να τον σταθεροποιήσετε καλά. Σηκώστε αρκετά ψηλά το όχημα για να μπορέσετε να βγάλετε τον υπό αντικατάσταση τροχό και να τοποθετήστε το βοηθητικό τροχό (σχ. 16.18).

 

 

Σχ. 16.19
Σφίξτε και πάλι σταυρωτά τα μπουλόνια.

 

 

Είναι προτιμότερο, κατά την ανύψωση, να προβλέψετε κάποια επί πλέον εκατοστά γιατί ο εφεδρικός τροχός θα καταλάβει περισσότερο χώρο από τον τροχό που θα αντικατασταθεί. Ξεβιδώστε εντελώς τα περικόχλια και τραβήξτε τον τροχό. Τοποθετήστε τον εφεδρικό τροχό, ξαναβάλετε τα περικόχλια και σφίξτε τα, σταυρωτά, στρίβοντάς τα προοδευτικά με το ειδικό κλειδί (σταυρός) (σχ. 16.19). Κατεβάστε το όχημα. Σφίξτε καλά τα περικόχλια του τροχού και τοποθετήστε το κάλυμμα του σώτρου (ζάντας). Μην ξεχάσετε να επισκευάσετε γρήγορα τον φθαρμένο τροχό.

Να γνωρίζετε ότι σε ορισμένους τύπους οχημάτων υπάρχουν εφεδρικοί τροχοί που σας επιτρέπουν να κατευθυνθείτε μόνο μέχρι το κοντινότερο συνεργείο, με μέτρια ταχύτητα. Ενημερωθείτε σχετικά από το βιβλίο του κατασκευαστή του οχήματός σας.

Επισήμανση: συνιστάται η αντικατάσταση των ελαστικών κάθε 4-5 χρόνια ή κάθε 40-50.000 km.